De archeologen van IDDS hebben bij onderzoek in Valkenburg onder andere een tweeduizend jaar oude waterleiding gevonden. De vondsten liggen in het gebied waar woonwijk Valkenhorst staat gepland, een project van 5600 woningen. Omdat door deze toekomstige woonwijk een grote drinkwatertransportleiding ligt, heeft netbeheerder Dunea besloten deze leiding voorafgaand aan de bouw van de nieuwe woonwijk te vervangen. Het toekomstige projectgebied heeft echter een rijke historie van duizenden jaren. Voordat de werkzaamheden kunnen plaatsvinden, is het hierdoor nodig om archeologisch onderzoek uit te voeren in het gebied.
Afgelopen zomer is al een grote opgraving uitgevoerd door de archeologische bedrijven Archol BV en ADC Archeoprojecten. Het huidige archeologisch onderzoek wordt uitgevoerd door IDDS Archeologie in een gecombineerde opdracht van Dunea en BPD. BPD realiseert binnen plangebied Valkenhorst de Limesbuurt waarin 700 woningen worden gebouwd. Door hierin de samenwerking op te zoeken kan de vertraging van beide projecten vooraf beperkt worden en kunnen de totale maatschappelijke kosten geminimaliseerd worden. Tevens kan het archeologisch onderzoek zoveel mogelijk onverstoord plaatsvinden.
Tweeduizend jaar geleden lag dit gebied langs de noordgrens van het Romeinse rijk, vlakbij het Romeinse fort (Castellum) van Valkenburg. Het was een nat landschap, waardoor de Romeinen hier waterwerken hebben moeten bouwen om het gebied toegankelijk te maken en het te beschermen tegen overstromingen. Ter plekke van de nieuw drinkwaterleiding zijn de resten van een brug en twee dammen uit de 1e eeuw na Christus teruggevonden. De dammen werden op hun plek gehouden door rijen met houten palen.
Ondanks hun stevige constructie zijn delen van de dammen toch weggespoeld door hevige overstromingen in de Romeinse tijd. In één zo’n damdoorbraak werd een schedel aangetroffen. Hoe de schedel in de stroming terecht is gekomen, is op dit moment nog onduidelijk.
Van de brug werd de houten fundering van het oostelijk bruggenhoofd aangetroffen. De karakteristieke U-vormige constructie (in de afbeelding geaccentueerd door de maatstokken) is duidelijk zichtbaar.
De palen staan dicht op elkaar en zijn gemaakt van lokaal gekapt en bewerkt hout. Tussen de palen zijn ook twee balken waargenomen. Deze balken zijn aangepunt en aangebracht om de brug te verstevigen. De planken die de twee bruggenhoofden hebben verbonden zijn helaas niet bewaard gebleven. Wel zijn er in de waterdoorgang verspoelde houten palen aangetroffen. Om één van deze palen was een twijg geknoopt, een aanwijzing dat de palen waarschijnlijk op deze manier aan elkaar verbonden waren. Net naast de brug zijn delen van tenminste twee schoenen gevonden, mogelijk van een Romeinse soldaat die het verspoelde hout bij de brug moest verwijderen en daarbij zijn schoenen in de modder is verloren.
Een bijzondere vondst is een gedeelte van een Romeinse waterleiding die vlak naast de huidige waterleiding van Dunea was gelegen. De waterleiding is in een dam aangetroffen. Vermoedelijk is de buis hergebruikt en ingezet als een soort duiker of overloop in de dam om overtollig water af te voeren.
Romeinse houten waterleidingen worden in Nederland niet vaak gevonden, en dat deze dan ook nog naast de huidige waterleiding ligt, maakt de vondst extra speciaal. De houten buis wordt zal worden geborgen, zodat deze nader onderzocht kan worden door een houtexpert.
